Παρότι εξασφάλιζαν ευνοϊκή μεταχείριση από τους κατακτητές συμμετείχαν σε όλους τους αγώνες

Του Πάρι Κελαϊδή

ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΚΗ υπήρξε η συμμετοχή των Σφακιανών σε όλες τις Κρητικές επαναστάσεις. Το αξιοσημείωτο είναι ότι πρωταγωνιστούσαν, χωρίς «να αισθάνονται στο πετσί τους» τους κατά καιρούς κατακτητές. Διότι, τόσο κατά την περίοδο της Ενετοκρατίας(1204-1669) όσο και της Τουρκοκρατίας(1669-1898), για ποικίλους λόγους και με διάφορα προσχήματα, κατορθώνουν να εξασφαλίζουν μια ξεχωριστή, ευνοϊκή μεταχείριση. Συνεπώς, κινούνται από γενικότερα πατριωτικά αισθήματα-από τη φλογερή επιθυμία να ελευθερωθεί το σύνολο της Κρήτης.
Ενετοκρατία
Στους τεσσερισήμισι αιώνες κατοχής των Βενετσιάνων στην Κρήτη, πραγματοποιήθηκαν 27 ένοπλες εξεγέρσεις των ντόπιων. Γεγονός που έχει κάμει τον ιστορικό του έθνους, Παπαρηγόπουλο, (τόμος ΣΤ, σελ.599) να σημειώνει με θαυμασμό:
«Η Δικαιοσύνη απαιτεί να ομολογήσομε ότι κατά τους χρόνους εκείνους(τους ενετικούς), υπέρ πάντας τους άλλους Έλληνας, οι Κρήτες ηγωνίσθησαν πεισματωδέστερον και γενναιότερο κατά της ξένης κυριαρχίας».
Μερικές από αυτές τις επαναστάσεις, όπως «της Χρυσομαλλούσας» και του «ορνιθοπολέμου», είχαν έδρα τα Σφακιά, ενώ στις λοιπές οι Σφακιανοί διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο. Τόσο έντονο, ώστε με διαταγή του κατακτητή απαγορεύθηκε να κατοικείται και να καλλιεργείται επί σειρά ετών η περιοχή της Ανωπόλεως. Το επιχείρημα των Σφακιανών κατά την περίοδο εκείνη, για να μη συμμετέχουν στην αβάστακτη και εξολοθρευτική ναυτολόγηση των λοιπών Κρητικών στις βενετσιάνικες γαλέρες(κάτεργα) αλλά ούτε και στις άλλες βαριές αγγαρείες για το κτίσιμο ή τη συντήρηση κάστρων, ήταν η ….ευγενής καταγωγή τους. Ισχυρίζονται, δηλαδή, πως όλοι ήταν απόγονοι του άρχοντα Σκορδίλη, τον οποίο ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου, Ισαάκιος Κομνηνός, είχε στείλει το 1182 στην Κρήτη μαζί με άλλα αρχοντόπουλα, για να ενισχυθεί το φρόνημα του λαού. Ένεκα τούτου, δεν ήταν επιτρεπτό σε ευγενείς να συμμετέχουν σε χειρονακτικές εργασίες....
Ο περιορισμένος χώρος δεν επιτρέπει να μεταφερθούν ενδιαφέρουσες περικοπές από επίσημες αναφορές Γενικών Προβλεπτών Κρήτης προς τη Γαληνότατη Δημοκρατία, όπου-έκπληκτοι και οι ίδιοι-εξηγούν στους προϊσταμένους τους, γιατί δεν υπάρχουν Σφακιανοί στους πίνακες για κάτεργα και αγγαρείες. Βλέπε «Μνημεία Κρητικής Ιστορίας» Στέργιου Σπανάκη, τόμος Α΄ σελ. 8 και τόμος Δ΄ σελ. 75).
Απαλλαγμένοι, λοιπόν, οι Σφακιανοί κατόρθωναν να ευημερούν με το εμπόριο, χρησιμοποιώντας πλοία τα οποία κατασκεύαζαν οι ίδιοι με ξυλεία από τα δάση τους. Με αποτέλεσμα, ένας άλλος Ενετός επίσης –ο Τζερόνιμο Καπέλο- που τους επισκέφθηκε αναφέρει στην Κεντρική Διοίκησή του, με έκπληξη, ότι στα Σφακιά του παρατέθηκε γεύμα, με 300 αργυρά σκεύη απλωμένα στο τραπέζι!
Έτσι είχαν τα πράγματα. Κι όμως οι κάτοικοι της επαρχίας αυτής ήταν μπροστάρηδες στις Κρητικές επαναστάσεις εναντίον των Ενετών.
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει για το μοναδικό σε πανελλήνια κλίμακα εγχείρημα που πραγματοποίησαν οι Σφακιανοί μαζί με άλλους Κρητικούς, με αρχηγό τον περίφημο Σφακιανό καπετάνιο Μανούσο Καλλικράτη, δύο μήνες πριν αλωθεί η Κωνσταντινούπολη.
Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο οποίος τον τελευταίο καιρό βρισκόταν σε κατάσταση απελπισίας με την ασφυκτική πολιορκία, έστειλε καράβια με μαντατοφόρους σε διάφορα σημεία της ελληνικής επικράτειας, ζητώντας βοήθεια. Μόνο ο καπετάν Μανούσος συγκινήθηκε. Σήμανε παγκρήτιο συναγερμό. Γέμισαν τρία καράβια με εκατοντάδες εθελοντές πολεμιστές από τα Σφακιά και την υπόλοιπη Κρήτη. Έφθασαν στην πόλη. Πολέμησαν με πρωτοφανή ηρωισμό. Και επαινέθηκαν από τον Παλαιολόγο.
Τότε έγινε και τούτο, που εκθειάζουν οι ιστορικοί: ενώ αλώθηκε η Κωνσταντινούπολη, ώρες αργότερα, συνέχιζαν να μάχονται πάνω σε ένα πύργο οι 70 μόλις πολεμιστές που είχαν μείνει ζωντανοί από τους πολλούς. Ρώτησε έκπληκτος ο Μωάμεθ ο Πορθητής: «Ποιοι είναι αυτοί οι γενναίοι παράφρονες;». « Πρόκειται για εθελοντές από την Κρήτη», του εξήγησαν οι δικοί του. «Προτιμούν, λένε, να σκοτωθούν όλοι, παρά να παραδοθούν».Ο Πορθητής, που ξετίμησε τη στάση τους, έδωσε εντολή να τους επιτρέψουν να αναχωρήσουν ελεύθεροι μ’ ένα από τα πλοία τους, ένοπλοι και με τα λάβαρά τους – σαν νικητές!
Τουρκοκρατία
Κρητικός πόλεμος: Είκοσι πέντε χρόνια(1645-1669) διήρκησε ο πόλεμος που έκαμαν οι Τούρκοι για να κατακτήσουν την Κρήτη. Επρόκειτο για μια τιτανομαχία, με λυσσώδεις μάχες στη στεριά, στη θάλασσα, αλλά και….κάτω από τη γη(στα υπόγεια λαγούμια, έξω και μέσα από τα τείχη των κάστρων).Εκατοντάδες χιλιάδες νεκροί. Τρομακτικές οι υλικές καταστροφές. Κι έμεινε στην ιστορία με την επωνυμία «Κρητικός πόλεμος».
Οι κάτοικοι του νησιού, οι οποίοι στο παρελθόν είχαν πραγματοποιήσει –όπως είδαμε-δεκάδες επαναστάσεις κατά των Ενετών, ενώθηκαν τότε μαζί τους και αγωνίστηκαν εναντίον του «Αντίχριστου εχθρού». Ειδικά οι Σφακιανοί διακρίθηκαν και στον πολυετή αυτό πόλεμο. Τα βιβλία αναφέρουν συγκινητικές λεπτομέρειες της αυτοθυσίας τους.
Δασκαλογιάννης: Ένα ξεχωριστό κεφάλαιο της Ιστορίας των Σφακιανών αποτελεί η επανάσταση του Δασκαλογιάννη(1770-71). Γι’ αυτό πολύ σωστά, υπάρχουν ιδιαίτερα κείμενα σε άλλες σελίδες του αφιερώματος.
1821: Στη Θυμιανή Παναγία Σφακίων, την Αγία Λαύρα της Κρήτης, κηρύχθηκε η επανάσταση της Παλιγγενεσίας για το νησί, την τελευταία Κυριακή του Μάη. Η Κρήτη χωρίστηκε τότε σε δέκα τομείς πολεμικών επιχειρήσεων. Και στους δέκα, ορίστηκαν αρχικά στρατηγοί(αρχηγοί)Σφακιανοί πολέμαρχοι. Στα δέκα χρόνια που διήρκησε εκείνος ο ένοπλος ξεσηκωμός, τα πάντα ελεύθερα Σφακιά υπήρξαν η βάση του αγώνα αλλά και το καταφύγιο χιλιάδων αμάχων από τα χαμηλά διαμερίσματα, οι οποίοι φιλοξενούνται από τους ντόπιους για μεγάλα χρονικά διαστήματα.
Έξι άλλες επαναστάσεις: Παρά τον μεγάλο αγώνα των Κρητικών κατά το 1821, όταν το 1830 δημιουργήθηκε το πρώτο μικρό ελληνικό κράτος, το νησί τους έμεινε εκτός των συνόρων. Και χρειάστηκε μια σειρά νέων επαναστάσεων, νέοι ποταμοί αιμάτων στα 1833, στα 1841, στα 1858, στα 1866-69(Αρκάδι), στα 1877-78, στα 1880, για να φτάσουμε στην τελευταία (την «τυχερή») του 1895-98. Σε όλες εκείνες τις αιματηρές ένοπλες εξεγέρσεις, οι Σφακιανοί διαδραμάτισαν κυριαρχικό ρόλο. Ο τόπος τους γινόταν κάθε φορά «το στρατόπεδο»των αγώνων.
1895-98: Η επανάσταση η οποία –επί- τέλους-έφερε αποτέλεσμα, κηρύχθηκε το 1895. Αρχηγός της ήταν ο Σφακιανός δικαστής Μανούσος Κούνδουρος. Έφυγε τότε ο τουρκικός στρατός κατοχής και δημιουργήθηκε η περίφημη Κρητική Πολιτεία(1898-1913) με τον Ελευθέριο Βενιζέλο και τον πρίγκιπα Γεώργιο. Μέχρι που τον Δεκέμβριο του 1913 πραγματοποιήθηκε η πολυπόθητη Ένωση με τη Μητέρα Ελλάδα-τότε μόνο την επέτρεψαν οι Μεγάλες Δυνάμεις……
Στη Μακεδονία και την Ήπειρο
Μακεδονικός Αγώνας: Στο θρυλικό Μακεδονικό Αγώνα τιμητική-στην κυριολεξία θέση έχουν οι Σφακιανοί. Εκατοντάδες οι εθελοντές που προσέτρεξαν. Δεκάδες οι Σφακιανοί καπετάνιοι που διακρίθηκαν (όπως ο γενικός αρχηγός Τσόντος –Βάρδας, οι αρχηγοί Ευθύμης Καούδης, Γιάννης Καραβίτης, Δικώνυμος Μακρής, Μιχάλης Τσόντος, Γιώργης Πέρρος, Λαμπρινός Βρανάς και πάρα πολλοί άλλοι).
Απελευθερωτικοί πόλεμοι: Δυναμική υπήρξε η παρουσία των εθελοντών Σφακιανών πολεμιστών στους απελευθερωτικούς πολέμους του 1912-13 που διπλασίασαν την Ελλάδα, κάτω από την πνοή του Ελευθερίου Βενιζέλου. «Πατείς με-πατώσε» έτρεξαν οι Κρητικοί(7.000 συνολικά εθελοντές και στρατιώτες!), με πρώτους τους προερχόμενους από τα Σφακιά.
Βορειο-ηπειρωτικός Αγώνας: Όταν οι Μεγάλες Δυνάμεις χάρισαν(!) τη Βόρεια Ήπειρο στο κράτος της Αλβανίας, το οποίο τότε μόλις (1913) δημιουργήθηκε, οι Βορειοηπειρώτες αντέδρασαν βίαια. Κήρυξαν επανάσταση. Δημιούργησαν (1914) το κράτος της Αυτόνομου Βορείου Ηπείρου. Και ζήτησαν συμπαράσταση από τους πανέλληνες.
Η συντριπτική πλειοψηφία των ενόπλων εθελοντών που προσέτρεξαν, ήταν από την Κρήτη. Κι από αυτούς, πάμπολλοι οι Σφακιανοί-με γενικό αρχηγό, πάλι τον περίφημο Τσόντο-Βάρδα.
Η μάχη της Κρήτης
Για την «παραδοξότερη μάχη του αιώνα μας» έχουν γραφεί πολλά. Συνεπώς, θεωρούνται γνωστά. Εδώ, να θυμίσουμε μόνο ότι οι Σφακιανοί κατέβησαν τότε από τα βουνά τους πάνοπλοι στα χαμηλά μέρη όπου γινόταν η πτώση των αλεξιπτωτιστών και συνέβαλαν αποφασιστικά στη μάχη.
Μετά την κατάρρευση του μετώπου, δεκάδες χιλιάδες Άγγλοι, Νεοζηλανδοί και Έλληνες στρατιωτικοί ανηφόρησαν πεζοί στα Σφακιά, κατέβηκαν στη νότια παραλία του Λιβυκού πελάγους και άρχισαν να επιβιβάζονται –όσοι πρόλαβαν-σε πλοία, που τους μετέφεραν στην Αίγυπτο. Οι αμέτρητες αυτές χιλιάδες φιλοξενήθηκαν κατά τον καλύτερο τρόπο από τους Σφακιανούς.
Τέλος, μετά την ολοκληρωτική κατοχή της Κρήτης από τους Γερμανούς, δεκάδες Σφακιανοί εκτελεστήκαν επειδή συνέχιζαν για μακρό χρονικό διάστημα να υποθάλπτουν τους πάμπολλους ξένους που δεν πρόλαβαν να μπαρκάρουν και έμειναν στα δικά τους βουνά.

ofi4nationalists.blogspot.com

Ο «Σταυραητός της Κρήτης» Καπετάν Γεώργιος Πετρακογιώργης, γιος του Εμμανουήλ Πετράκη και της Αντιόπης Παπαστεφανάκη, γεννήθηκε το 1890 στο Μεγαρικάρι της Μεσαράς.

Στην Αντίσταση της Κρήτης συμμετείχε από την πρώτη στιγμή. Το 1941 με πέντε ακόμα Βοριζανούς, σχηματίζει τον πυρήνα της Αντιστασιακής του ομάδας κι ανεβαίνει στο βουνό, έχοντας ήδη χάσει τον γιο του Μανώλη.

Η ομάδα του αυξάνεται συνεχώς, ενώ αριθμεί 25 αντάρτες στο βουνό κι ακόμα 50 οργανωμένους. Η ρόλος της στην Αντίσταση της Κρήτης θεωρείται ουσιώδης και κεντρικός. Αφού έχει διασφαλίσει την προστασία της οικογένειας του στην Μέση Ανατολή, ο Καπετάνιος αφοσιώνεται στον αγώνα.

Η ομάδα του Γεώργιου Πετρακογιώργη συνεργάζεται όπου κρίνονταν απαραίτητο με άλλες ομάδες, με το Στρατηγείο της Μέσης Ανατολής και με τη Force 133. Ο Καπετάν Γεώργιος Πετρακογιώργης διεξήγαγε αποστολές στη Μέση Ανατολή, συμμετείχε σε παραλαβές υλικού από υποβρύχια, σαμποτάζ σε αυτοκινητοπομπές και σε αποθήκες πυρομαχικών, συμπλοκές και μάχες στην περιοχή του Ψηλορείτη.

Σημαντικότερη μάχη στην οποία συμμετείχε ο Καπετάνιος, αυτή στο Τραχήλι την 15η Αυγούστου 1943, πάνω από τα Βορύζα. Με αφορμή αυτή τη μάχη, στις 28 Αυγούστου 1943, το χωριό πυρπολήθηκε από πεζοπόρο τμήμα και βομβαρδίστηκε με 21 βόμβες μεγάλης ισχύος, που το ισοπέδωσαν.

Σπουδαία επίσης σελίδα στην ιστορία του Καπετάν Γεώργιου Πετρακογιώργη, αποτελεί η συμμετοχή του μαζί με άλλους καπεταναίους της Αντίστασης και τα συμμαχικά στρατεύματα των Άγγλων, στην απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε.

Την 11η Σεπτεμβρίου του 1944 ο καπετάν Γεώργιος Πετρακογιώργης, μπαίνει θριαμβευτής στο απελευθερωμένο Ηράκλειο με την ομάδα του, όπου ανέλαβε φρούραρχος της πόλης.

Φεύγει από τη ζωή, τον Σεπτέμβριο του 1972 σε ηλικία 82 ετών.
Ευχαριστούμε το ofi4nationalists για το  κείμενο

Φόρος τιμής σε ένα άνώνυμο ήρωα που οι Τούρκοι, τεθωρακισμένοι και πεζικάριοι, γνώρισαν τον θάνατο από τα χέρια του.

Η προδοσία της Κύπρου βρίσκεται σε εξέλιξη, ο Αττίλας προχωράει και η 36η Μ.Κ. βρίσκεται στην Μεγαλόνησο να υπερασπιστεί τα πάτρια εδάφη. Ανάμεσα σ' αυτούς ένας απόγονος των Μινωιτών τοξοτών,του Δασκαλογιάννη,του Γιαμπουδάκη, ο καταγόμενος από το χωριό Ασή Γωνιά στα σύνορα Ρεθύμνου - Χανίων καταδρομέας Μανώλης Μπικάκης.

Ηρωική μορφή των μαχών ανάμεσα σε όλες τις άλλες των Ελλήνων πολεμιστών της Α΄Μοίρας της ΕΛΔΥΚ και των Κυπρίων καταδρομέων, που συμμετείχαν σε αυτές, ανεδείχθη ο καταδρομέας Μανώλης Μπικάκης.

Η μοίρα χωρίζεται σε ζευγάρια έχοντας βαρύ οπλισμό ,μερικά οπλοπολυβόλα και ΠΑΟ. Ο Μπικάκης μαζί με τον έτερο κρητικό Μπιχανάκη καλούνται να υπερασπιστούν την περιοχή αριστερά της αντιπροσωπίας της "Ford" ,γνωστό ως ανώνυμο λόφο.

Οι Τούρκοι προωθούνται στα προάστια της Λευκωσίας .

Ο Μπιχανάκης μεταφέρει και εναποθέτει 8 βλήματα ΠΑΟ και ο Μπικάκης με το ΠΑΟ του παρατηρεί τον χώρο και το πεδίο βολής που του έδινε.Υπό συνεχή βροχή από όλμους των 4,2 χιλιοστών των Τουρκων, ο Μπικάκης μετακινείται προς άλλο σημείο, πιστεύοντας ότι ο Μπιχανάκης τον είχε αντιληφθεί, όμως εκείνος απορροφημένος από την μεταφορά των βλημάτων δεν είδε την μετακίνηση του Μπικάκη και αμέσως άρχισε να τον καλεί χωρίς να λαμβάνει απάντηση. Γύρισε πίσω και ανάφερε την απώλεια του συντρόφου του.

Όμως ο Μανώλης Μπικάκης ζει και με την σειρά του ψάχνει τον σύντροφο του ,νομίζοντας ότι σκοτώθηκε. Δεν παίρνει απάντηση αφού το μόνο που ακούει είναι οι εκρήξεις από τους όλμους των Toύρκων.

Παρόλο που γνωρίζει ότι είναι μόνος, δεν λιποψυχεί αλλά μένει στη θέση του, ακολουθώντας τις εντολές που είχε.

Μία ανεπανάληπτη και ανορθόδοξη αναμέτρηση ανάμεσα στον ΑΝΘΡΩΠΟ και στα tanks.

Τοποθετεί το βλήμα, φέρνει το ΠΑΟ στον ωμό του και το μάτι του στην διόπτρα.

Έρχονται 6 άρματα Μ-48-Α2 και πίσω τους ένα Τουρκικό τάγμα πεζικού. Στα 300 μέτρα εγκλωβίζει το 1ο άρμα και στα 270 μέτρα το κάνει παλιοσίδερα, αναγκάζοντας τα δυο άτομα του πληρώματος να το εγκαταλείψουν.

Αλλάζει θέση, εγκλωβίζει το 2ο άρμα και το τυλίγει στις φλόγες χωρίς να γλιτώσει κανείς. Στα 200 μέτρα καταστρέφει και το 3ο άρμα, ενώ οι Τούρκοι τον ψάχνουν σαν τρελοί. Αλλάζει θέση και καταστρέφει και το 4ο, μην αφήνοντας κανένα ζωντανό.

Τα δυο εναπομείναντα άρματα φοβούνται και κρύβονται, όμως το 5ο κάνει το λάθος και εμφανίζεται δίνοντας την ευκαιρία στο Μπικάκη να το στείλει από εκεί που ήρθε.

Το 6ο και τελευταίο οπισθοχωρεί,700 μέτρα μακριά από τον Μπικάκη, ελπίζοντας ότι θα γλιτώσει .Ο Μπικάκης το καταστρέφει και αυτό. Τα πληρώματά τους, που μέρες πριν έκαιγαν άμαχους, γυναίκες, ιερείς και παιδιά, κάηκαν σε λίγα λεπτά από τον μοναχικό Κρητικό εκδικητή. Θαρρείς κι ήταν ένα μακάβριο παιγνίδι θανάτου, που από Θεία θέληση έπρεπε να το κερδίσει ο Ανθρωπος.

Οι πεζικάριοι βλέποντας το θάνατο μπροστά τους τρέχουν να καλυφθούν στη σχολή Γρηγορίου. Τα δυο εναπομείναντα βλήματα του Μπικάκη ρίχνονται στο ισόγειο και στον δεύτερο όροφο του κτιρίου. Ποσά πτώματα μέτρησαν οι Τουρκοι στο κτίριο δεν μαθεύτηκε ποτέ...

Παρέμεινε τέσσερις μέρες χωρίς τροφή, πολεμώντας με ένα πολυβόλο που βρήκε πεταμένο στον διπλανό λόφο, και έχοντας δίπλα του τη φωτογραφία της Ελένης που τον περίμενε στη Κρήτη.

Ο Καταδρομέας Μανώλης Μπικάκης (όπως και κανένας άλλος Αξιωματικός ή οπλίτης από όσους έλαβαν μέρος στην άνιση τούτη μάχη) δεν έλαβε ποτέ κάποια ηθική αμοιβή ή έπαινο. Η πρόταση του Διοικητού του, για άμεση απονομή του χρυσού Αριστείου Ανδρείας, έμεινε για πάντα στα συρτάρια των "ΗΓΕΤΩΝ".

Από ένοχη σιωπή; Από ντροπή; Από προκατάληψη; Κανένας ποτέ δεν έμαθε.

Όταν απολύθηκε από το Στρατό, εργάστηκε σαν οικοδόμος. Έκανε οικογένεια και παιδιά. Άφησε την τελευταία του πνοή σε τροχαίο ατύχημα το 1994, στην εθνική οδό Αθηνών Πατρών, φεύγοντας από τη ζωή -όπως κι άλλοι μαχητές καταδρομείς, Ελδυκάριοι και κυβερνήτες των Νοράτλας- με την πίκρα της μη αναγνώρισης.

Τιμήθηκε μετά θάνατον από την Λέσχη Καταδρομέων Ημαθίας.

Κανένας Δάσκαλος ή ιστορικός δεν μίλησε ποτέ στους μαθητές του γι αυτόν. Κανένας ποιητής δεν αφιέρωσε λίγη απ τη σοφία του για κάποιες αράδες από λέξεις. Έστω για ένα τραγούδι. Σε ολάκερη την Ελλάδα, μήτε στην ιδιαίτερη πατρίδα του την Κρήτη, δεν υπήρξε ποτέ κάποιος δρόμος που να χωρέσει το όνομά του.

Ίσως αν τον λέγανε Κεμάλ...